Paulushoef

Boer Twan voor de Paulushoef

Al eerder deelde ik foto’s Paulushoef, deze in Son gelegen boerderij lag ten tijde van de bevrijding van Brabant pal langs de velden waar vele Amerikaanse parachutisten tijdens Operatie Market Garden naar beneden kwamen. Maar niet alleen zij, met hen landde er ook vele vliegtuigen waar behalve manschappen, ook bijvoorbeeld Willys Jeeps uitkwamen. De Paulushoef bestaat nog steeds, ik luisterde naar boer Wan van Overvelt die 5 jaar was ten tijde van de bevrijding in Brabant.

De Paulushoef met de naam op het dak

Dag van tegenstrijdigheden
De Duitsers hadden op die 17 september 1944 heel goed in de gaten dat er iets op komst was, zij probeerde ’s morgens nog de mannen, die in de kerk zaten, te onderscheppen ze wilden die inzetten voor de verdediging. De voorganger liet de mannen via de achterdeur verdwijnen, ze kregen er niet één te pakken. Maar dat er iets op til was dat werd duidelijk toen een geallieerde jachtbommenwerper net buiten het dorp overvloog. Hij schoot op het bos waar nog Duitsers konden zitten, helaas schoten ze ook de koeien op het veld neer. De 10 jaar oudere broer van Wan ging samen met zijn vader, buurman en diens zoon en dochter kijken hoe het met de koeien was. Daar werden ook zij belaagd, ze moeten gedacht hebben dat het Duitsers waren. Kees, het buurjongetje overleed en werd een paar dagen later begraven. Ze gingen allemaal de schuilkelder in. Pas ’s middags durfde ze te gaan kijken, overal waar zij keken zagen ze parachutisten, ze waren bevrijd.

Letters op het dak
Een nieuw dak pronkt inmiddels op de boerderij. De oude boer wijst me erop en verteld dat het weer aardig wat heeft mogen kosten, ik vind de letters net als hem prachtig. De letters op het dak waren een duidelijk herkenningspunt voor parachutisten. Hoewel Wan toen een jongetje van 5 was, herinnert hij zich nog goed dat er duizenden parachutisten in de lucht hingen. De Paulushoef werd ingenomen als commandopost van de 101e Airborne Divisie, ze worden liefdevol door de moeder van Wan verzorgd en hoewel tegen haar zin in wordt het huis een opslagplaats van munitie. De laatste Amerikanen vertrekken pas 3 dagen later op 20 september.

Parachute
Net na de bevrijding kreeg de familie met regelmaat als dank voor de goede zorgen verschillende parachutes toegestopt. Dat lijkt nu misschien niet zo bijzonder maar in die tijd was er niks. Er was bijna geen stof te koop laat staan betaalbare. Die nylon parachutes werden helaas door een lid van de PAN (orde en handhavingsdienst van die tijd) afgenomen. Uiteraard deelde hij die uit aan leuke meiden. Zo ging het in die tijd en veel konden ze er niet aan doen. Zo’n 50 jaar na de bevrijding ploegde de boer, inmiddels een volwassen vent van 55, zijn veld om. Bij toeval keek hij om en zag een stuk parachute aan een haak zitten. Vlug stopte hij en probeerde de stof uit de grond te trekken. Het werkte niet en dus vertrok hij naar de boerderij om terug te komen met een schep. Op de foto zie je de parachute, op wat roestvlekken en scheuren na is de chute compleet. Elk jaar in september legt hij de parachute op het gras voor de boerderij die hij aan zijn dochter schonk. Een eindje naar rechts liet hij een nieuw optrekje voor hem en zijn vrouw bouwen.

Museum
Toch beheert hij nog een deel van de boerderij, aan de achterkant heeft hij een klein museum waar hij aan de hand van foto’s en voorwerpen verteld over de oorlog. Op een grote foto staat hij nog als 5-jarige tussen zijn familie, op een kleinere erboven herken ik Frans, de foto is van een paar jaar geleden, de Willys is niets veranderd. Verderop in het museum kijk ik naar de prachtig oude fiets, de bodemvondsten en stukken gekleurde parachute. Bijna alles komt van het land achter de boerderij af.

Wandelroute
Wat ik dit jaar pas te weten kwam is dat het Airbornepad, een wandelroute, over zijn terrein loopt. De route loopt van Lommel tot Arnhem en hier langs de boerderij loopt deze, als enige stuk, over privéterrein. De twee Belgische wandelaars waren zeer verrast door de Willys jeep achter de boerderij en staken even later een klein bruggetje over. De route gaat dwars over de landingsvelden achter de boerderij maar passeert ook vele andere belangrijke plaatsen. Het boekje van deze wandeltocht is zeer de moeite waard. Kleine dingen die je misschien niet meteen ziet, die staan erin. Zo is er aan de zijkant van het huis een plaquette op het woonhuis van de boerderij aangebracht en is het huis een plaatselijk monument.

Tegenwoordig
De oude boer is de jongste niet meer, maar vol trots verteld hij over de bevrijding. Zijn dochter zou de traditie in ere houden maar of dat echt gaat gebeuren..? De oorlog verandert mensen en ook de nasleep ervan doet iets met mensen. Voor de één is het traditie voor de ander niet. Maar ik koester het verhaal van de Paulushoef en koester ook boer Wan, die zo gastvrij is en zo graag verteld over die tijd. Opdat hij dat nog jaren mag doen!

 

 

 

20 thoughts on “Paulushoef

  1. Hoe je uit de kleine geschiedenis van een enkele bpoerderij duidelijk kunt maken hoe wreed de oorlog kon en kan zijn. Overigens werden die paratroepen afgeworpen om de bruggen te bevrijden van de Duitsers, opdat de Amerikanen vanuit het zuiden sneller zouden kunnen doorstoten naar het Ruhrgebied. Het plan faalde. Omdat de Duitsers bij stom toeval een pantserdivisie van de Waffen SS in het gebied hadden verschanst en deze in staat bleek de geallieerde para’s aardig in de pan te hakken. De Jeeps en kanonnen van de para’s werden aangevoerd met zweefvliegtuigen. Een trucje dat de geallieerden ook al bij de landingen in Normandie hadden toegepast maar dat eigenlijk een uitvinding was geweest van de Duitsers. Die gebruikten al zweefvliegtuigen in 1940 bij de verovering van de Belgische forten aan de oostgrens…

  2. Wat heb je boeiend geschreven. Wat leuk dat hij kon vertellen. Ook over de doek van leger parachute. Leuke foto’s. Mooie hond ligt graag op de hond. Schatje om te zien.Fijne dag verder.

  3. Boeiend verhaal. Ik ben in 1949 geboren, mijn doopjurk was van parachutestof, in de oorlogsjaren door mijn vader buitgemaakt uit een vliegtuig dat was neergestort. Helaas is het doopjurkje dat nog lang bij ons thuis in de kast lag, om mij onbekende redenen niet bewaard gebleven.

  4. De mensen die de oorlog nog hebben meegemaakt sterven langzaam uit. Wat mij betreft mogen ze allemaal hun verhaal doen.

  5. Mooi en informatieve blog.
    Hopelijk kan de boer nog jaren vertellen en zijn herinneringen delen.

  6. Bijzonder. Extra natuurlijk omdat hij zelf kon vertellen. Laten we hopen dat het verhaal als een ware overlevering blijft bestaan.

Comments are closed.