Op naar 75 jaar bevrijding: Het 30e corps in Nijmegen

Het 30e corps in Nijmegen

We waren voor even onze Britse grondtroepen van het 30e corps uit het oog verloren. Zij worden namelijk vanaf de brug bij Grave naar Nijmegen gestuurd. Maar ten tijde dat de Amerikanen de brug bij Heumen veroveren knalt de brug 6 bij Hatert (nu Nijmegen) de lucht in. Ook de andere bruggen, onder andere bij wat de Amerikanen Honinghutje (Graafsebrug Nijmegen) noemen, zijn niet meer bruikbaar. Helaas wisten onze Britse vrienden dat niet en rijden zij de aangegeven route omhoog vanaf Grave naar Alverna en Wijchen, wat beide niet ver van Nijmegen is.
De Graafsebrug van Nijmegen is nog bruikbaar maar niet voor zware voertuigen. Bij het opblazen van de naastgelegen spoorburg is de gewone brug teveel beschadigd. Onze Britse bevrijders, de grondtroepen van het 30e corps moeten terug en omrijden via Heumen naar Molenhoekbridge, dat is de enige brug over het Maas-Waalkanaal die nog bruikbaar is. Op naar 75 jaar bevrijding: Het 30e corps in Nijmegen.

19 september 1944
De Britten (om precies te zijn de Grenadier Guards Group) melden zich bij Hotel Sionshof in Heilig Landstichting, eindelijk is het 30e corps in Nijmegen. Ze zijn over Malden, Heumensoord naar hoofdkwartier Sionshof gereden. Ze zijn inmiddels te weten gekomen dat de bruggen over de Waal nog niet veroverd zijn. Een deel van de groep rijdt met hun tanks door naar Berg en Dal om aldaar de Amerikanen te ondersteunen. Ze ploffen wat granaatjes op Duitse stellingen bij Beek en Wyler. Het kleine plaatsje Beek ligt tegen de berg aan. In dit kleine dorpje zat een Joods meisje ondergedoken die in haar dagboek heeft geschreven over deze periode tijdens Operatie market Garden. Onderdelen van het Britse 30e corps worden op diverse plaatsen ingezet. Ze trekken mee op naar de bruggen in Nijmegen. Van de 40 tanks worden er 20 voor de aanval op de spoorbrug gebruikt en 20 voor de verkeersbrug. Die laatste is de Waalbrug.

De Waalbrug
De Waalbrug is een boogbrug is 604 meter lang en 60 meter hoog. Op dit moment wordt de Waalbrug verbouwd. Het was na al die jaren nodig. Wanneer het klaar is, is nog niet bekend. Er wordt onder andere een nieuw rijdek gemaakt, de busbaan wordt omgebouwd naar fietspad, beton wordt vervangen en het hekwerk wordt teruggebracht naar die van juni 1936 toen de brug geopend werd door Koningin Wilhelmina.
Tijdens de Duitse aanval in mei 1940 werd de brug opgeblazen en is door de Duitsers gerepareerd. In 1943 was de brug gereed. Na Operatie Market Garden hebben de Duisters zogenaamde kikvorsmannen nog een poging gedaan om de Waalbruggen op te blazen. Zij slaagden amper en een deel van hen vond de dood door geweervuur of werd gevangen genomen. De renovatie van de Waalbrug is in volle gang als het klaar is kan de brug in elke kleur worden aangelicht door LED-spots.

De man die de Waalbrug redde
Maandenlang had hij met grote regelmaat nabij de Waalbrug in een bootje gezeten. Zogenaamd aan het vissen, maar veel ving hij niet. Jan van Hoof zat in dat bootje en had meer dan genoeg tijd om te zien waar welke springladingen op de Waal- en spoorbrug werden aangebracht. Hoewel er geen hard bewijs is, is bijna zeker dat het Jan van Hoof was die op 18 september de springlading van de Waalbrug onklaar maakte. Op 19 september bracht scouting verkenner Jan van Hoof zijn weg naar Hotel Sionshof (in Heilig Landstichting) het Amerikaanse verzamelpunt en gezeten op het spatbord van een wagen gingen ze gezamenlijk Nijmegen weer in. Daar reden recht op Duitsers af die de wagen in brand schoten. Jan vloog van de wagen en overleefde dat, maar werd door de Duitsers als verzetsheld herkent, mishandelt en alsnog ter plaatse vermoord. Zijn daad wordt op diverse plaatsen in en om Nijmegen herinnert met monumenten.

19 september 1944 16:00 uur
’s Middags rond 16:00 uur rukken de Brits-Amerikaanse troepen op naar Nijmegen, dit was eigenlijk het plan 2 dagen geleden maar de generaal was enigszins bang zijn strategische punt in Groesbeek te verliezen. Niet gek als je je bedenkt dat daar nog wat Duitsers rondliepen en diezelfde Moffen ook nog een aanval op Groesbeek deden. Helaas hadden ze wel enorm veel tijd om hun posities te versterken in Nijmegen. Die Duisters lagen inmiddels ingegraven in de parken nabij de Waalbrug. Onderwijl de Britse tanks granaten naar de Duisters knalden, verschanste de Amerikanen zich in de toen nog aanwezige huizen. Ondertussen werd er vanuit Lent aan de overkant ook nog op alle geallieerden geschoten.

Dit kan nog een hele tijd zo doorgaan maar zoals bekend zaten de Britse parachutisten bij Arnhem om hulp verlegen en dus werd er besloten de bruggen van de andere kant te gaan benaderen. Maar voor nu laten we het 30e corps in Nijmegen maar we zijn er nog niet. De Waalbrug is nog in geallieerde handen, bij de Arnhemse brug begint het allemaal wel heel erg nijpend te worden en 75 jaar bevrijding nadert opeens wel heel snel!

->Benieuwd naar de evenementen rondom 75 jaar bevrijding september 2019 komen de Britten terug! Klik hier voor het schema van Liberation Task Force!

22 thoughts on “Op naar 75 jaar bevrijding: Het 30e corps in Nijmegen

  1. He, eindelijk weet ik dus hoe men bij een scouting groep aan de naam Jan van Hoof komen ……. deze groep is vlak na de oorlog opgericht, en mijn broer was daar vroeger lid van, maar niemand kon mij precies vertellen waar de naam vandaag kwam van de toen malige leden.

    1. O dat is best slordig maar er is natuurlijk een grote periode geweest dat er niet over gesproken werd.

  2. Het is aan die steden daar goed te zien hoe heftig die oorlogvoering moet zijn geweest in die periode. En welk een dank we zouden moeten koesteren voor de bevrijders die indertijd vochten voor onze bevrijding. Wordt nog wel eens vergeten in tijden van geschiedvervalsing en badinerend benaderen van de Amerikanen of Britten.

  3. Wat een briljant plan, om alles vanuit een vissende positie in de gaten te houden! En dat de brug niet wordt vervangen door een modern exemplaar, maar weer ‘in oude staat hersteld’ vind ik heel mooi.

  4. Een interessant verslag, blijft belangrijk om te weten.
    Goed dat de Waalbrug behouden blijft, is echt geschiedenis wat daar is gebeurd. Hans

  5. Ik dank je voor deze mooie verhalen. Triest uiteraard, maar wel waard om op terug te kijken.

    1. Ja die film gaat over heel market Garden maar ik vind dat de rol van het 30e corps ernstig onderbelicht is in deze film.

      1. Wij vinden juist dat de gebeurtenissen in onze regio (waardoor OMG feitelijk mislukte omdat de corridor niet standhield) nog veel ernstiger onderbelicht zijn (en worden). En dat maakt sommige dingen heel erg lastig.

        Maar zoals altijd: dank voor je interessante stukjes hierover.

  6. In mijn herinnering is het een steen met opdruk in de bestrating.

    Nee, iets wits kan ik mij niet herinneren.

    De plaque aan de Lentse zijde kan ik mij weer niet herinneren.

    Van Son onze woonplaats reden we geregeld naar de ouders van mijn vader in Arnhem.

    De Nijmeegse en Arnhemse brug haalde ik als kind altijd door elkaar.

    Uiteindelijk heb ik veel langer in Nijmegen gewoond. Naar Arnhem ben ik later nog even terug verhuisd. Als geboorteplaats doet het mij nog steeds weinig.

    Nostalgische groet,

    1. Dat witte is een nogal groot ding het kan van na je tijd zijn want het is erg modern. De straatsteen klopt ja. Ik zat daarstraks naar foto’s te kijken en realiseerde me dat ik bijna een foto van Arnhem had geplaatst bij deze blogpost. Ik heb er ook last van dus, maar heb ook niet zoveel met Arnhem als met Nijmegen. De laatste is wat dat betreft één van mijn favoriete steden.

  7. mooi verslag Liesbeth
    ben veel tegen gekomen op mijn omzwervingen aldaar , o.a geluk gehad dat die bunker open was
    wat is er toch enorme strijd geweest om over de rivieren te geraken

    1. En die strijd, die is in mijn serie ook nog niet gestreden. De bunker is elk weekend open en wordt geleid door vrijwillige studenten die geschiedenis studeren.

      1. nee nog lang niet
        ja ik trof het toen het open was

        ik woon in een heel mooie omgeving , en hoop dat het bordje werkt :)
        ik struin al 40 jaar hier rond en het verveeld nooit

  8. Ik meen dat er bij de Nieuwmarkt in Nijmegen nog een herdenkingsteen is voor Jan Hoof. Daar zou hij op zijn vlucht door de Duitsers zijn dood geschoten.

    Maar jij bent over het algemeen de expert in deze.

    Misschien dat jij hier nog eens naar wilt kijken?

    Vredelievende groet,

    1. Ik heb daar wel stilgestaan, ik kreeg er een klapband. Bedoel je dat lelijke witte ding? Die is voor een kunstenaar. Het was wel de plek waar Jan van Hoof van het spatbord van de scoutcar viel en ter plaatse werd vermoord. Aan de Lentze zijde van de Waalbrug staat nog een monument, een plaque volgens mij is die door Jac Maris gemaakt, die ik hier pasgeleden beschreef.

Comments are closed.